Yapılan ameliyat çeşitlerini geçmeden önce kısaca sindirim sistemi ve kalın bağırsak bölümlerini tanıyalım.
ANATOMİ
Sindirim kanalı ağızdan başlar ve sırası ile yemek borusu (özafagus), mide, duodenum (oniki parmak bağırsağı),ince bağırsak ve kalın bağırsak ile devam eder.Kalın bağırsak (kolon) çeşitli bölümlerden oluşur.İnce bağırsak ile birleştiği bölgeye çekum denir.Çekumdan sonra kalın bağırsakyukarı doğru çıkar. Bu bölüme çıkan kolon denir.Daha sonra karın içinde sağdan sola doğru uzanır. Bu bölüme transvers (enine) kolon denir.Karın sol tarafına ulaşınca aşağıyadoğru yön değiştirir, bu bölüme inen kolon denir.İnen kolonun devamı "S" harfi şeklindedir ve Sigmoid kolon adını alır.Kalın bağırsağın son kısmı, dışkının depolandığı rektum bölümüdür.Kalın bağırsağın dışa açıldığı ağza anüs (makat) denir. Bu bölgede dışkı kontrolünü sağlayan kaslar vardır.
Sindirim Sistemi Anatomisi
Kalın bağırsağın duvarı 4 tabakadan Oluşur.
1- Kalın bağırsağın içini kaplayan bir örtü tabakası vardır. Bağırsağın içini döşeyen örtü tabakasına mukoza denir. Bu tabaka besin maddelerinin sindirimi ve kana emilmesi işlevini
yapar.
2- Mukoza ve kas tabakası arasında destek dokusu bulunur. Burada mukoza tabakasının besleyici damarları ve lenfatikleri mevcuttur.Bu tabakaya submukoza tabakası denir.
3- Orta kısımda kas tabakası bulunur.
Besin maddelerinin ileri doğru hareket işevi bu tabaka tarafından yapılır.
4- Bağırsak duvarının en dış kısmında seroza tabakası bulunur. Seroza tabakasının;yüzeyi düzgündür. Bu bağırsakların karın boşluğu içinde birbirine yapışmasını engeller ve bağırsaklar bir düzen içinde çalışır.
YAPILAN AMELİYATLAR
Kalın bağırsağın ince bağırsakla birleşmesinden sonraki bölümde yerleşen kanserlere sağ kolon (kalın bağırsak) kanseri denir. Bu bölge kanserlerinde kalın bağırsağın sağ tarafı ameliyat ile alınır. İnce bağırsak ile kalın bağırsak tekrar birbirine eklenerek bağırsak devamlılığı eskiden olduğu gibi sağlanır.
Kalın bağırsağın sağ tarafının ince bağırsağın son 5-10 cm kısmı ile beraber çıkarılması işlemi: Sağ hemikolektomi Ameliyatı Kalın bağırsağın sağ bölümü ile sol bölümü arasında kalan kısma tranvers kolon denir. Bu bölge kanserlerinde iki ameliyat tekniği uygulanabilir. Birinci teknikte yukarıda anlatılan sağ hemikolektomi ameliyatı genişletilmiş şekilde yapılarak yine ince bağırsak ile kalın bağırsak arasında devamlılık sağlanabilir.
İkinci ameliyat tekniğinde ise kalın bağırsağın sağ ve sol bölümlerinin arasında kalan kısmı çıkarılır. Segmenter rezeksiyon sonrasında kalın bağırsağın her iki ucu birbirine eklenerek bağırsak devamlılığı eskiden olduğu gibi sağlanır.Kalın bağırsağın sağ ve sol tarafı arasında kalan bölümün çıkarılması ve her iki kalın bağırsak uclarının birbirine eklenmesi ameliyatı görülmektedir.
Kalın bağırsağın sol tarafında yerleşen kanserlerde sol hemikolektomi ameliyatı yapılır. Kalın bağırsağın sol tarafı çıkarıldıktan sonra kalın bağırsağın her iki ucu birbirine eklenerek bağırsak devamlılığı eskiden olduğu gibi sağlanır.
Kalın bağırsağın sol tarafının çıkarılması ve her iki kalın bağırsak uclarının birbirine eklenmesi: Sol Hemikolektomi ameliyatı görülmektedir.Kalın bağırsağın makata yakın bölümlerinde yerleşen kanserlere rektum kanseri denir. Rektum bölgesinde yerleşen kanserlerde kalın bağırsağın sol tarafı ile birlikte rektum bölümü de ameliyat sırasında çıkarılır. Bu bölüm çıkarıldıktan sonra kalın bağırsağın her iki ucu birbirine eklenerek bağırsak devamlılığı eskiden olduğu gibi sağlanır. Hastanın normal yoldan dışkılama işlevini yapması sağlanır.
Bu teknik ile hasta ameliyat sonrası bağırsak devamlılığının sağlanması ile eskiden olduğu gibi normal yoldan dışkılama işlevini yapabilir Kalın bağırsak kanseri için yapılan ameliyatların yaklaşık %90-95 kadarında bağırsak devamlılığı bu şeklide sağlanabilir.
Kalın bağırsağın makata yakın bölümlerinde yerleşen kanserlere rektum kanseri denir. Makata yakın olarak yerleşim gösteren rektum kanserlerinde kalın bağırsağın rektum bölümü ile birlikte makat bölgesinin de çıkarılması gerekir. Bu bölüm çıkarıldıktan sonra kalın bağırsak karın ön duvarına ağızlaştırılır (kolostomi açılması). Bu karın duvarına ağızlaştırılan kısma stoma veya ostomi denir.Yapılan ameliyata ise abdomino-perineyal rezeksiyon (Miles ameliyatı) denir.
Ameliyat sonrası bağırsağın karın duvarına ağızlaştırılması: Kolostomi yapılması bazen kalın bağırsaktabirden fazla tümör ve / veya polip olabilir. Bu durumda kalın bağırsağın hem sağ hemde sol tarafının çıkarılması gerekir. Bu durumda ince bağırsak ile rektum arasında devamlılık sağlanır. Bu ameliyatta subtotal kolektomi denir.
|